Tin tức

9 điểm mới đáng chú ý của Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi)

9 ĐIỂM MỚI ĐÁNG CHÚ Ý CỦA LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN SỰ (SỬA ĐỔI)

Tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, ngày 5/12/2025, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi) số 106/2025/QH15 với tỷ lệ tán thành cao. Luật gồm 5 chương, 116 điều, sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Luật này kịp thời thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng về cải cách tư pháp, hoàn thiện tổ chức và nâng cao hiệu lực thi hành pháp luật, đồng thời khắc phục những bất cập, hạn chế sau 17 năm thực thi Luật cũ. Các điểm mới tập trung vào 9 nhóm vấn đề lớn, nhằm tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh chuyển đổi số, giảm tải án tồn và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan liên quan.

 tai xuong 16
Thi hành án dân sự (Ảnh: lsvn.vn)

Dưới đây là 9 điểm mới cơ bản của Luật:

  1. Tinh gọn tổ chức bộ máy thi hành án dân sự Thể chế hóa Kết luận số 162-KL/TW ngày 6/6/2025 của Bộ Chính trị, Luật quy định hệ thống thi hành án dân sự tổ chức thống nhất từ Trung ương đến địa phương với mô hình một cấp, bao gồm các Phòng Thi hành án dân sự khu vực. Để đảm bảo hiệu quả hoạt động, Trưởng phòng Phòng Thi hành án khu vực được bổ nhiệm chức danh Chấp hành viên trưởng – một chức danh tư pháp mới, chịu trách nhiệm hướng dẫn chuyên môn, chỉ đạo nghiệp vụ và phối hợp với các cơ quan tố tụng địa phương.
  2. Quy định gửi lại yêu cầu thi hành án Đây là giải pháp quan trọng nhằm giảm án tồn đọng, đặc biệt các vụ việc chưa có điều kiện thi hành kéo dài nhiều năm. Việc gửi lại yêu cầu không ảnh hưởng đến quyền lợi đương sự: người yêu cầu có thể yêu cầu thi hành trở lại bất cứ lúc nào nếu phát hiện điều kiện thi hành, và thời gian gửi lại không tính vào thời hiệu yêu cầu thi hành án. Quy định này giúp tiết kiệm ngân sách nhà nước mà vẫn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên.
  3. Quản lý kho vật chứng Luật sửa đổi trách nhiệm bảo quản vật chứng theo hướng giữ nguyên tại kho của Công an nhân dân, Quân đội nhân dân hoặc cơ quan điều tra đến khi bản án có hiệu lực pháp luật. Điều này hạn chế di chuyển vật chứng, giảm chi phí, nhân lực, nguy cơ mất mát, hư hỏng, đặc biệt với vật chứng đặc thù như ma túy, vũ khí. Đồng thời, phù hợp với thực tế cơ quan thi hành án dân sự chưa có lực lượng bảo vệ chuyên nghiệp, tránh lãng phí đầu tư kho tàng kép.
  4. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số Thể chế hóa Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, Luật bổ sung nhiều quy định đột phá về chuyển đổi số, như thông báo qua phương tiện điện tử, ứng dụng công nghệ trong xác minh điều kiện thi hành, thanh toán chuyển khoản… Một số quy định liên quan sẽ có hiệu lực sớm để triển khai kịp thời, tạo thuận lợi lớn cho cơ quan thi hành án và đương sự.
  5. Tăng cường vai trò lãnh đạo, phối hợp của chính quyền địa phương Luật khẳng định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương, đặc biệt UBND cấp xã và cơ quan chuyên môn các cấp, trong lãnh đạo, chỉ đạo và hỗ trợ thi hành án dân sự, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau sắp xếp.
  6. Thời hạn kháng nghị của Viện kiểm sát đối với vụ việc thi hành án đã kết thúc Để đảm bảo tính ổn định quan hệ xã hội và quyền lợi đương sự, Luật quy định thời hạn kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân là 1 năm kể từ ngày được thông báo kết thúc thi hành án, tăng cường trách nhiệm phối hợp của các cơ quan liên quan.
  7. Xử lý khoản tiền tạm thu tồn đọng Nhằm tránh lãng phí và khơi thông nguồn lực xã hội, Luật bổ sung cơ chế: sau 5 năm tạm thu mà không có bản án, quyết định của Tòa án, khoản tiền sẽ được sung công quỹ nhà nước. Nếu sau đó có bản án, cơ quan thi hành án sẽ thực hiện thoái thu để thi hành theo quy định.
  8. Đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian, giảm chi phí Thực hiện Nghị quyết 27-NQ/TW ngày 9/11/2022, Luật rà soát toàn bộ quy trình để đơn giản hóa thủ tục. Các nội dung nổi bật bao gồm: thông báo thi hành án qua môi trường số; cơ quan thi hành án chủ động ra quyết định thi hành đối với khoản bồi thường đã thu được; sửa đổi thi hành quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nhanh gọn hơn.
  9. Tiếp tục xã hội hóa hoạt động thi hành án dân sự Thực hiện Nghị quyết 49-NQ/TW và Nghị quyết 27-NQ/TW, Luật bổ sung quy định về Thừa hành viên (đổi tên từ Thừa phát lại) và Văn phòng Thi hành án dân sự (đổi tên từ Văn phòng Thừa phát lại) để dễ hiểu và phù hợp hơn. Thừa hành viên tiếp tục thực hiện 4 thủ tục cũ, đồng thời được mở rộng thẩm quyền thêm 5 thủ tục mới, như ra quyết định thi hành án, đề nghị Tòa án xác định tài sản chung, tuyên bố giao dịch vô hiệu, giải quyết tranh chấp tài sản, và phong tỏa tài khoản/tài sản.

Với những đổi mới này, Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi) hứa hẹn nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật, bảo vệ tốt hơn quyền lợi chính đáng của người dân và tổ chức, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

CÔNG TY LUẬT HỢP DANH NIỀM TIN VIỆT

Dịch vụ luật sư & tư vấn

Hỏi đáp & nghe hỗ trợ tư vấn từ các chuyên gia ngành luật!