BỔ SUNG THUỐC LÁ NUNG NÓNG, THUỐC LÁ ĐIỆN TỬ VÀO DANH MỤC CẤM: VẪN CÒN NHIỀU Ý KIẾN TRÁI CHIỀU

NTV- Trong phiên thảo luận về Dự thảo sửa đổi Luật Đầu tư, các đại biểu Quốc hội đã đưa ra nhiều quan điểm khác nhau xoay quanh việc bổ sung thuốc lá điện tử (TLĐT) và thuốc lá nung nóng (TLNN) vào danh mục ngành nghề cấm kinh doanh. Vấn đề không chỉ dừng lại ở việc “có cho phép hay không”, mà cần dựa trên cơ sở khoa học rõ ràng để xây dựng khung pháp lý hiệu quả, tránh tạo ra thị trường “xám” tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe cộng đồng.

Phân biệt mức độ nguy hại để áp dụng chế tài phù hợp

Tại phiên thảo luận tổ về Luật Đầu tư (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Lân Hiếu – Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội (đoàn Bình Định) – nhấn mạnh sự cần thiết phải phân biệt rõ ràng giữa TLNN và TLĐT do mức độ nguy hại khác nhau. Theo ông Hiếu, TLNN về bản chất vẫn sử dụng thuốc lá sợi, dù chưa có bằng chứng khoa học chứng minh nó ít hại hơn thuốc lá truyền thống.

Ngược lại, TLĐT được đánh giá nguy hiểm hơn nhiều vì hoạt động dựa trên dung dịch thay vì thuốc lá sợi. “Không ai kiểm soát được thành phần bên trong dung dịch, người bán có thể tùy ý thêm chất gây nghiện hoặc thậm chí ma túy dạng lỏng. Sản phẩm còn được thiết kế bắt mắt, thu hút giới trẻ”, đại biểu Hiếu cảnh báo. Việc phân định rõ ràng này sẽ giúp cơ quan chức năng tập trung chế tài vào các đối tượng thực sự nguy hiểm cho xã hội.

image
Đại biểu Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội (đoàn Bình Định) phát biểu tại phiên thảo luận

Cấu tạo và phân loại theo tiêu chuẩn quốc tế

Trước đó, tại tọa đàm “Hoàn thiện hệ thống pháp luật để kiểm soát thuốc lá mới – Từ chính sách đến thực tiễn” do báo Đại Đoàn Kết tổ chức vào tháng 6/2025, ông Lê Thành Hưng – Trưởng Phòng Tiêu chuẩn nông nghiệp thực phẩm, Viện Tiêu chuẩn chất lượng Việt Nam (Bộ Khoa học và Công nghệ) – cho biết các tổ chức quốc tế đã phân biệt rạch ròi giữa TLNN và TLĐT.

Cụ thể, TLĐT gồm hai loại chính: dạng đóng và dạng mở. Trong khi đó, TLNN có loại nguyên bản (chỉ sử dụng nguyên liệu thuốc lá tự nhiên) và loại lai (kết hợp dung dịch với nguyên liệu thuốc lá). Về cơ bản, TLNN nguyên bản và thuốc lá điếu truyền thống đều lấy lá thuốc lá làm thành phần chính, tương đồng về nguyên liệu.

Cấm sản phẩm dù vẫn là thuốc lá: Có nhất quán?

Tại phiên họp, đại biểu Lê Văn Khảm dẫn ý kiến từ Hội đồng Kinh doanh ASEAN – Hoa Kỳ trong phần giải trình của Bộ Tài chính. Theo đó, TLNN có nhiều biến thể: loại hoàn toàn từ nguyên liệu thuốc lá (chứa nicotine), loại không nicotine hoặc sử dụng chất thay thế. Họ lập luận rằng nếu TLNN sản xuất từ nguyên liệu thuốc lá thì nên quản lý như thuốc lá truyền thống.

Tuy nhiên, ông Khảm khẳng định Quốc hội đã có chủ trương cấm TLNN xuất phát từ quan điểm không khuyến khích sử dụng thuốc lá nói chung, đặc biệt ở giới trẻ. Đại biểu Trần Việt Anh – Ủy viên chuyên trách Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại – đề nghị cơ quan soạn thảo đánh giá kỹ tác động trực tiếp và gián tiếp đến cá nhân, doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng (nhập khẩu, phân phối, bán lẻ, sản xuất phụ kiện) nhằm giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động kinh doanh.

Đảm bảo công bằng pháp lý giữa các sản phẩm thuốc lá

Hiện nay, thuốc lá là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, chịu sự điều chỉnh của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Phạm vi điều chỉnh bao gồm thuốc lá điếu, thuốc lào, xì gà và các sản phẩm thuốc lá khác. Các chuyên gia nhấn mạnh cần nghiên cứu để đảm bảo công bằng: cùng là sản phẩm từ nguyên liệu thuốc lá, nhưng thuốc lá điếu truyền thống được phép lưu hành, trong khi TLNN lại bị cấm – điều này có thể tạo ra sự không nhất quán trong hệ thống pháp luật

CÔNG TY LUẬT HỢP DANH NIỀM TIN VIỆT