Cân nhắc ngưỡng doanh thu chịu thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ kinh doanh

CÂN NHẮC NGƯỠNG DOANH THU CHỊU THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN ĐỐI VỚI THU NHẬP TỪ KINH DOANH

Trong phiên thảo luận hội trường ngày 19/11 về dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội đã tập trung góp ý mạnh mẽ xung quanh ba nhóm vấn đề lớn: thuế chuyển nhượng vàng miếng, ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ kinh doanh cá nhân và việc cải tiến biểu thuế lũy tiến từng phần.

Thuế chuyển nhượng vàng miếng 0,1%: “Thuế chồng thuế” và chưa đủ sức răn đe đầu cơ

Dự thảo Luật đề xuất áp dụng thuế suất 0,1% đối với hoạt động chuyển nhượng vàng miếng nhằm tăng tính minh bạch và hạn chế đầu cơ, đồng thời giao Chính phủ quy định ngưỡng giá trị chịu thuế và thời điểm áp dụng.

Tuy nhiên, nhiều đại biểu cho rằng quy định này chưa hợp lý:

Đại biểu Trần Kim Yến (TP.HCM) nhấn mạnh đa số người dân mua vàng miếng để tích lũy, dự phòng rủi ro (“5 phân, 1 chỉ chắt chiu từ tiền lương đã nộp thuế”). Việc bán ra lại chịu thêm thuế 0,1% là “thuế chồng thuế”. Hơn nữa, mức 0,1% quá thấp, “không thấm tháp gì” so với lợi nhuận của giới đầu cơ, nên không đủ sức ngăn chặn lũng đoạn thị trường.
Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) đồng tình: cần đánh thuế mạnh tay với đối tượng đầu cơ, lướt sóng vàng, nhưng phải miễn thuế hoàn toàn đối với người dân mua vàng tích lũy, dự trữ cho con cháu hoặc chi tiêu đột xuất (ma chay, cưới hỏi, ốm đau). “Họ không phải là người kinh doanh, chỉ mua bán khi cần tiền”, đại biểu lập luận.

Ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ kinh doanh: 200 triệu đồng/năm là bất hợp lý

Về thu nhập từ kinh doanh cá nhân, dự thảo giữ nguyên mức doanh thu từ 200 triệu đồng/năm trở lên phải nộp thuế TNCN.

Đại biểu Hoàng Văn Cường (Hà Nội) phản đối mạnh mẽ:

“Một người bán sữa Ensure mua 900 nghìn đồng/hộp, bán 1 triệu đồng, lãi 100 nghìn. Để đạt doanh thu 200 triệu thì phải bán 2.000 hộp, nhưng lãi thực tế chỉ khoảng 20 triệu đồng – thấp hơn cả mức giảm trừ gia cảnh của một người phụ thuộc (186 + 74 = 260 triệu đồng/năm). Như vậy là đánh thuế ngay cả khi người đó còn chưa đạt mức sống tối thiểu.”

Đại biểu đề nghị phải nâng ngưỡng khởi điểm chịu thuế lên cao hơn rất nhiều, hoặc tính thuế dựa trên thu nhập thực tế (doanh thu trừ chi phí) thay vì doanh thu tổng.

Đại biểu Hoàng Văn Cường phát biểu tại phiên thảo luận (Ảnh: Báo Pháp Luật Việt Nam)

Biểu thuế lũy tiến: Nên giữ 7 bậc thay vì rút xuống 5 bậc

Hiện dự thảo giảm từ 7 bậc thuế xuống còn 5 bậc. Đại biểu Hoàng Văn Cường cho rằng điều này tạo ra khoảng cách quá lớn giữa các bậc:

Từ 10 triệu lên 11 triệu/tháng đã nhảy từ thuế suất 5% lên 15%.
Mức cao nhất từ 80 triệu lên 100 triệu thì thuế suất tăng từ 30% lên 35%.

Đại biểu đề xuất:

Duy trì 7 bậc thuế,
Mỗi bậc cách nhau 5% thuế suất,
Khoảng cách thu nhập giữa các bậc khoảng 20 triệu đồng/tháng để tránh “sốc thuế” khi thu nhập tăng nhẹ.

Đề xuất mới: Mở rộng giảm trừ để khuyến khích đầu tư, đổi mới sáng tạo

Đại biểu Đỗ Đức Hiển (TP.HCM) đánh giá cao việc dự thảo cho phép giảm trừ một phần tiền lương chi cho y tế, giáo dục, bảo hiểm nhân thọ, quỹ hưu trí tự nguyện… Tuy nhiên, ông cho rằng vẫn chưa đủ mạnh để thực hiện mục tiêu lớn mà Nghị quyết 57 và 68 của Bộ Chính trị đã đề ra: thúc đẩy khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và thị trường vốn.

Đại biểu kiến nghị bổ sung các khoản giảm trừ mang tính định hướng chính sách:

Tiền lương dùng góp vốn vào doanh nghiệp nhỏ và vừa, startup sáng tạo;
Mua bảo hiểm y tế tư nhân (ngoài bảo hiểm bắt buộc);
Đầu tư dài hạn vào các quỹ được Nhà nước giám sát: quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ khởi nghiệp sáng tạo, quỹ phát triển hạ tầng…

Thuế chuyển nhượng bất động sản: Đánh vào chênh lệch giá mua – bán để chống đầu cơ

Cũng trong phiên thảo luận, Đại biểu Hoàng Văn Cường đề xuất áp dụng thuế lũy tiến theo chênh lệch giá khi chuyển nhượng bất động sản thứ hai trở lên, đặc biệt với các giao dịch mua đi bán lại trong thời gian ngắn, thay vì chỉ thu 2% trên giá trị chuyển nhượng như hiện nay.

“Khi cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia đã hoàn thiện, việc xác định giá mua – giá bán là hoàn toàn khả thi”, đại biểu nhấn mạnh.

Phiên thảo luận cho thấy Quốc hội đang rất thận trọng trong việc sửa đổi Luật Thuế TNCN lần này, nhằm vừa bảo đảm nguồn thu ngân sách, vừa tránh đánh thuế chồng lên thuế đối với người dân thu nhập thấp và tạo động lực mạnh mẽ hơn cho đầu tư, tiết kiệm dài hạn và đổi mới sáng tạo.

Các ý kiến sẽ được Ban soạn thảo tiếp thu, chỉnh lý trước khi trình Quốc hội biểu quyết thông qua vào kỳ họp tới.

CÔNG TY LUẬT HỢP DANH NIỀM TIN VIỆT