ĐỀ XUẤT XÂY DỰNG NGHỊ ĐỊNH VỀ THỦ TỤC BAN HÀNH QUYẾT ĐỊNH HÀNH CHÍNH TRONG NĂM 2026
Vụ Pháp luật hình sự – hành chính (Bộ Tư pháp) đang đề xuất Chính phủ xây dựng Nghị định quy định thủ tục ban hành quyết định hành chính (QĐHC), với thời gian thực hiện trong năm 2026. Động thái này nhằm từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật về văn bản hành chính, đặc biệt là các quyết định hành chính, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước.
Theo thông tin từ Vụ Pháp luật hình sự – hành chính, đề xuất này được xây dựng dựa trên Nghị quyết số 105/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Chương trình lập pháp năm 2026, cùng với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). Đơn vị đã nghiên cứu và xây dựng hồ sơ chính sách cho dự án Luật Thủ tục ban hành QĐHC, đồng thời báo cáo lãnh đạo Bộ Tư pháp về các vấn đề cốt lõi như phạm vi điều chỉnh, hình thức và chủ thể ban hành.
Quá trình nghiên cứu cho thấy, việc ban hành luật riêng về lĩnh vực này là cần thiết để giải quyết các bất cập thực tiễn, bao gồm cả những vấn đề chưa được pháp luật quy định. Tuy nhiên, do còn một số nội dung cần làm rõ và Bộ Tư pháp đang thực hiện Đề án hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam, Vụ đề xuất tích hợp nội dung này vào đề án để tạo cơ sở chính trị vững chắc.

Một hội thảo về nghiên cứu xây dựng Luật Thủ tục ban hành quyết định hành chính (Ảnh: T.Oanh)
Trước mắt, để đảm bảo cơ sở pháp lý và thực tiễn, tăng sự đồng thuận, Vụ ưu tiên xây dựng Nghị định theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 14 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025. Nghị định sẽ quy định các vấn đề cần thiết thuộc thẩm quyền Quốc hội hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nhưng chưa đủ điều kiện để xây dựng thành luật hoặc pháp lệnh. Việc ban hành phải được sự đồng ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nhằm đáp ứng nhu cầu quản lý kinh tế – xã hội.
Dự thảo Nghị định tập trung vào thủ tục ban hành QĐHC của các cơ quan hành chính nhà nước từ trung ương đến địa phương, áp dụng cho một số loại quyết định cụ thể như nghị quyết, quyết định, giấy chứng nhận, giấy phép hành nghề, chứng chỉ, giấy xác nhận. Ngoài ra, nó sẽ điều chỉnh các văn bản hành chính có tác động rộng như chương trình, chiến lược, đề án, dự án, kế hoạch của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, cùng với quy định về hiệu lực và xử lý sau ban hành.
Phạm vi điều chỉnh của Nghị định chỉ giới hạn ở QĐHC – loại văn bản ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và nghĩa vụ của công dân, do cơ quan hành chính ban hành với số lượng lớn. Các văn bản hành chính khác tiếp tục thực hiện theo Nghị định số 30/2020/NĐ-CP.
Về kế hoạch dài hạn, sau khi thi hành Nghị định, Vụ sẽ tổng kết đánh giá để đề xuất xây dựng Luật Thủ tục ban hành QĐHC. Luật này dự kiến được đưa vào sau khi Đề án hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật được ban hành.
Vụ Pháp luật hình sự – hành chính cũng nêu rõ các mục tiêu cụ thể của luật trong tương lai: Khắc phục khoảng trống pháp lý như định nghĩa QĐHC, chủ thể ban hành, nguyên tắc ban hành và tiêu chí xác định QĐHC trái pháp luật; đảm bảo thống nhất và minh bạch trong quy trình; tạo cơ chế kiểm soát tính hợp pháp, hợp lý của QĐHC; bảo vệ quyền lợi tổ chức, cá nhân và tăng trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước.
CÔNG TY LUẬT HỢP DANH NIỀM TIN VIỆT
- Trụ sở: Số 31 Xuân Quỳnh, P. Yên Hòa, TP. Hà Nội
- Chi nhánh: Số 10 Tố Hữu, Hoàn Lão, Quảng Trị
- Điện thoại: 0913.419.886
- Email: info@vietrustlaw.com.vn
- Website: https://luatniemtinviet.vn/ & https://vietrustlaw.com.vn
