Luật sư công: Chế định mới và những kỳ vọng đột phá

LUẬT SƯ CÔNG: CHẾ ĐỊNH MỚI VÀ NHỮNG KỲ VỌNG ĐỘT PHÁ

Sự ra đời của chế định luật sư công đang nhận được sự quan tâm lớn, được kỳ vọng sẽ giải quyết nhiều “điểm nghẽn” trong hoạt động pháp lý của các cơ quan nhà nước, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Trong bối cảnh đất nước hội nhập sâu rộng, nhu cầu về một đội ngũ pháp lý chuyên nghiệp để bảo vệ lợi ích công đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhận thấy điều đó, Bộ Chính trị đã yêu cầu nghiên cứu, hình thành chế định luật sư công, và Bộ Tư pháp đang tích cực xây dựng đề án chi tiết. Đây được xem là một bước tiến quan trọng, hứa hẹn tạo ra những thay đổi tích cực trong hệ thống tư pháp Việt Nam.

Vì sao Việt Nam cần luật sư công?

Theo các chuyên gia, sự thiếu vắng một đội ngũ luật sư chuyên trách cho khu vực nhà nước đã gây ra nhiều bất cập. Các vụ kiện hành chính, tranh chấp quốc tế phức tạp thường đặt các cơ quan công quyền vào thế bị động. Chẳng hạn, trong một vụ kiện quốc tế điển hình, Việt Nam từng phải thuê công ty luật nước ngoài để giải quyết, gây tốn kém và bị động.

Luật sư công sẽ đảm nhiệm các vai trò then chốt như: Đại diện pháp lý trong việc tham gia tố tụng, giải quyết các vụ kiện hành chính, kinh doanh,…. hay tư vấn chiến lược tại các cơ quan tài phán quốc tế để bảo vệ lợi ích quốc gia, cũng như hỗ trợ pháp lý nội bộ cho chính các cơ quan nhà nước.

Ông Nguyễn Văn Hậu, Ủy viên Ban Thường vụ Liên đoàn Luật sư Việt Nam bày tỏ ủng hộ đối với chủ trương hình thành chế định LS công. Ông Hậu nhắc lại vụ việc Công ty South Fork khởi kiện Chính phủ VN năm 2010 (VN thắng kiện), khi đó Bộ Tư pháp phải thuê một công ty luật quốc tế tham gia giải quyết. Tới đây, nếu có LS công, trong những vụ việc tương tự sẽ có thêm phương án để lựa chọn.

Một bất cập khác đã tồn tại từ lâu là tình trạng vắng mặt hoặc “ngại phát biểu” của đại diện UBND tại các phiên tòa hành chính. Sự có mặt của luật sư công được kỳ vọng sẽ khắc phục triệt để tình trạng này, giúp các vụ án được xét xử công bằng, bảo vệ tốt hơn lợi ích của nhà nước và người dân.

Mô hình quản lý và các khuyến nghị

Việc quản lý luật sư công đang là chủ đề được nhiều chuyên gia thảo luận. Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh đã nhấn mạnh: Luật sư công sẽ là công chức, viên chức, thực hiện nhiệm vụ đại diện và bảo vệ quyền lợi của Nhà nước. Điều này giúp định hình rõ ràng vai trò và trách nhiệm của họ.

Về cơ chế quản lý, ông Lê Xuân Hồng, Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp, cho rằng nên giao cho các đơn vị quản lý luật sư hiện có để tối ưu hóa bộ máy, tránh thành lập thêm đơn vị mới. Tuy nhiên, vẫn có những quan điểm khác. Về việc sử dụng trợ giúp viên pháp lý, luật sư Nguyễn Văn Hậu đề xuất tận dụng đội ngũ trợ giúp viên pháp lý hiện có để “nâng cấp” thành luật sư công, bởi họ đã có kinh nghiệm thực tiễn trong môi trường nhà nước. Hay đối với vấn đề “công-tư”, luật sư Lê Đăng Tùng kiến nghị nên linh hoạt, cho phép các cơ quan nhà nước thuê cả luật sư tư nhân khi cần, thay vì “bó cứng” trong phạm vi luật sư công đã được tuyển chọn.

Chế độ đãi ngộ xứng tầm để thu hút nhân tài

Để chế định luật sư công thực sự hiệu quả, việc thu hút nhân tài là yếu tố then chốt. Đội ngũ này không chỉ cần giỏi chuyên môn mà còn phải có đạo đức và bản lĩnh. Theo ông Nguyễn Văn Hậu, chính sách đãi ngộ phải vượt trội thì mới có thể thu hút nhân tài. Đãi ngộ mà ông Hậu đề cập là những cơ chế vượt trội về lương, phụ cấp so với công chức, viên chức nói chung. Ngoài lương cứng, có thể nghiên cứu áp dụng chế độ thù lao khoán theo từng vụ việc, nhất là các vụ phức tạp, kéo dài; hoặc nghiên cứu hệ thống chức danh và ngạch bậc riêng cho LS công, nhằm đảm bảo cơ hội thăng tiến cho những người công tác trong lĩnh vực này.

Bên cạnh đó, việc xây dựng cơ chế giám sát chất lượng cũng vô cùng quan trọng. Luật sư công phải tuân thủ các quy tắc đạo đức và chuyên môn như mọi luật sư khác. Họ chỉ được phép phục vụ lợi ích công của nhà nước, không được phép cung cấp dịch vụ pháp lý bên ngoài, đảm bảo tính khách quan và minh bạch.

Với những đề xuất và thảo luận đang diễn ra, chế định luật sư công đang dần được hình thành, mở ra một chương mới cho hoạt động pháp lý của các cơ quan nhà nước, hướng tới một nền hành chính chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.

(Theo nguồn tin: Báo Thanh Niên)

CÔNG TY LUẬT HỢP DANH NIỀM TIN VIỆT