Theo Nghị định số 137/2020/NĐ-CP (Nghị định 137), việc quản lý và sử dụng pháo được quy định rất chặt chẽ, đặc biệt là đối với pháo hoa nổ. Nghị định này đưa ra các quy định cụ thể về việc mua bán, sử dụng pháo hoa và những chế tài xử phạt đối với các hành vi vi phạm.

Phân biệt pháo hoa và pháo hoa nổ

• Pháo hoa là loại pháo không gây tiếng nổ, chỉ tạo ra ánh sáng, màu sắc và hiệu ứng âm thanh khi tác động của xung kích (cơ, nhiệt, hóa, hoặc điện). Các tổ chức, cá nhân có thể sử dụng pháo hoa trong các dịp lễ tết, cưới hỏi, sinh nhật, hội nghị, khai trương, và hoạt động văn hóa, nghệ thuật. Tuy nhiên, phải mua pháo hoa từ các tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng theo quy định tại Điều 14 của Nghị định 137.

• Pháo hoa nổ (pháo nổ) là sản phẩm khi tác động của xung kích gây ra tiếng nổ hoặc tiếng rít, và tạo hiệu ứng âm thanh, màu sắc trong không gian. Việc sử dụng pháo hoa nổ là nghiêm cấm theo Điều 5, Nghị định 137.

Quy định sử dụng pháo và xử phạt

1. Mua bán pháo hoa: Các tổ chức, cá nhân không có giấy phép không được phép kinh doanh, sản xuất, tàng trữ, vận chuyển hoặc sử dụng pháo hoa. Việc mua, sử dụng pháo hoa không có nguồn gốc hợp pháp sẽ bị xử lý hành chính theo Điều 10 Nghị định số 167/2013/NĐ-CP.

2. Xử phạt hành vi vi phạm: Các hành vi vi phạm về pháo sẽ bị xử phạt theo quy định của pháp luật. Các mức phạt hành chính có thể lên đến 40.000.000 đồng tùy theo hành vi vi phạm, bao gồm:

   • Sử dụng các loại pháo không được phép: Phạt từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng.
   • Sản xuất, tàng trữ, mua, bán, vận chuyển trái phép pháo, thuốc pháo: Phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
   • Mang pháo vào hoặc ra khỏi lãnh thổ Việt Nam trái phép: Phạt từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.

3. Tịch thu tang vật: Tất cả số pháo là tang vật vi phạm sẽ bị tịch thu theo quy định.

Truy cứu trách nhiệm hình sự

Nếu hành vi sử dụng pháo nổ hoặc pháo hoa nổ gây thiệt hại nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội danh liên quan. Điều này được quy định tại Bộ luật Hình sự 2015, với hình phạt tương xứng với mức độ thiệt hại gây ra.

Điều kiện sản xuất và kinh doanh pháo hoa

• Các tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng được phép sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu và nhập khẩu pháo hoa phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về an ninh, trật tự, phòng cháy chữa cháy, và các điều kiện về môi trường. Họ cũng phải có Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh trật tự từ cơ quan công an có thẩm quyền.

Lưu ý quan trọng

• Người dân cần phân biệt rõ giữa pháo hoa và pháo hoa nổ để tránh vi phạm pháp luật.
• Việc đốt pháo nổ tại nơi công cộng gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự có thể bị xử lý hình sự về tội Gây rối trật tự công cộng theo Điều 318 Bộ luật Hình sự 2015.

Việc sử dụng, tàng trữ và mua bán pháo hoa, đặc biệt là pháo hoa nổ, là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm ngặt tại Việt Nam. Người dân cần lưu ý các quy định và tránh những hành vi vi phạm để tránh bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.