QUỐC HỘI THẢO LUẬN DỰ THẢO NGHỊ QUYẾT THÁO GỠ KHÓ KHĂN THI HÀNH LUẬT ĐẤT ĐAI
Chiều 18-11, trong chương trình Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà (thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ) trình bày Tờ trình và Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội Vũ Hồng Thanh trình bày Báo cáo thẩm tra về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.
Thể chế hóa kịp thời chủ trương lớn của Đảng về đất đai
Theo Bộ trưởng Trần Hồng Hà, sau hơn một năm triển khai Luật Đất đai 2024 và các văn bản hướng dẫn, các chính sách mới đã bước đầu phát huy hiệu quả, góp phần giải phóng nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, thực tiễn đã và đang đặt ra nhiều vấn đề mới, đòi hỏi phải tiếp tục hoàn thiện thể chế.
Dự thảo Nghị quyết được xây dựng nhằm ba mục tiêu lớn: thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương của Đảng (đặc biệt Nghị quyết 69-NQ/TW); tháo gỡ ngay các “điểm nghẽn” đang kìm hãm nguồn lực đất đai; tạo động lực đưa Việt Nam trở thành nước phát triển có thu nhập cao.
Dự thảo Nghị quyết tập trung vào ba nhóm nội dung chính:
- Thể chế hóa các quan điểm, nhiệm vụ, giải pháp trong các nghị quyết, kết luận của Trung ương và Bộ Chính trị;
- Xử lý các “điểm nghẽn” đã được Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế pháp luật chỉ ra tại Thông báo 08-TB/BCĐTW;
- Tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc thực tiễn thi hành Luật Đất đai.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng trình bày Tờ trình (Ảnh: quochoi.vn)
Cân nhắc thận trọng việc bổ sung trường hợp thu hồi đất
Về các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, Ủy ban Kinh tế Quốc hội nhất trí với đề xuất của Chính phủ về việc cho phép thu hồi trong một số trường hợp cụ thể. Tuy nhiên, đa số ý kiến cho rằng cần cân nhắc rất kỹ việc mở rộng thêm các trường hợp thu hồi đất, tránh ảnh hưởng đến quyền lợi ích chính đáng của người dân.
Đáng chú ý, có ý kiến đề nghị cân nhắc thận trọng việc bổ sung các trường hợp thu hồi đất, chỉ nên áp dụng thí điểm tại một số địa phương có Nghị quyết đặc thù của Quốc hội, trước khi sửa đổi toàn diện Luật Đất đai vào thời điểm phù hợp.
Về tỷ lệ đồng thuận để Nhà nước thu hồi đất (dự thảo đề xuất trên 75% diện tích và trên 75% số người dân đồng ý), Ủy ban Kinh tế đề nghị Chính phủ làm rõ cơ sở, đồng thời quy định chặt chẽ cơ chế xử lý phần đất còn lại nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người có đất bị thu hồi, tránh phát sinh khiếu kiện.
Linh hoạt trong giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất
Ủy ban Kinh tế tán thành việc cho phép người trúng đấu giá, đấu thầu được lựa chọn hình thức thuê đất trả tiền một lần hoặc trả tiền hàng năm. Quy định này được đánh giá sẽ tạo sự linh hoạt, phù hợp thực tiễn và thông lệ quốc tế.
Đối với các quy định về tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, Ủy ban Kinh tế thống nhất áp dụng bảng giá đất nhân hệ số điều chỉnh thay vì giá đất cụ thể. Tuy nhiên, cần làm rõ căn cứ để bảo đảm hài hòa lợi ích Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư, tránh gây gánh nặng tài chính cho người dân và doanh nghiệp.
Về bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất, Ủy ban Kinh tế đề nghị nghiên cứu bổ sung nguyên tắc định hướng cụ thể hơn, bảo đảm tính minh bạch, khả thi và không để xảy ra tiêu cực trong quá trình áp dụng.
Việc ban hành Nghị quyết này không chỉ tháo gỡ ngay các vướng mắc hiện hữu mà còn tạo cơ sở pháp lý để tiếp tục hoàn thiện Luật Đất đai trong thời gian tới, hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống pháp luật đất đai đồng bộ, hiện đại, hội nhập quốc tế.
CÔNG TY LUẬT HỢP DANH NIỀM TIN VIỆT
- Trụ sở: Số 31 Xuân Quỳnh, P. Yên Hòa, TP. Hà Nội
- Chi nhánh: Số 10 Tố Hữu, Hoàn Lão, Quảng Trị
- Điện thoại: 0913.419.886
- Email: info@vietrustlaw.com.vn
- Website: https://luatniemtinviet.vn/ & https://vietrustlaw.com.vn
