SỬA LUẬT THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG: “GỠ KHÓ” CHO NÔNG NGHIỆP VÀ THỨC ĂN CHĂN NUÔI THEO KIẾN NGHỊ CỦA CÁC HIỆP HỘI NGÀNH TỈ ĐÔ
Sáng 8/12, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, đã trình bày trước Quốc hội tờ trình về dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng (VAT). Đề xuất này nhằm khắc phục hậu quả bão lũ, hỗ trợ khôi phục sản xuất kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp, đồng thời tháo gỡ các “điểm nghẽn” liên quan đến hoàn thuế VAT, đáp ứng kiến nghị từ các hiệp hội và doanh nghiệp ngành hàng tỷ đô.
Bối cảnh và vướng mắc từ thực tế
Theo tờ trình, Luật Thuế VAT được Quốc hội ban hành hồi tháng 11/2024 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Tuy nhiên, qua quá trình triển khai, nhiều hiệp hội và doanh nghiệp đã phản ánh các bất cập về chính sách thuế đối với nông nghiệp, thức ăn chăn nuôi và điều kiện hoàn thuế.
Cụ thể, doanh nghiệp phải chịu thuế VAT 5% đầu vào đối với sản phẩm nông nghiệp ở khâu thương mại. Với các mặt hàng xuất khẩu chủ lực như cá da trơn, hồ tiêu, cà phê…, việc thu thuế rồi hoàn lại dẫn đến lãng phí thời gian, đọng vốn, và các tổ chức tín dụng không giải ngân phần thuế này khi cấp vốn lưu động. Điều này gây áp lực tài chính, giảm hiệu quả kinh doanh.
Ngoài ra, quy định hiện hành tạo sự phân biệt đối xử giữa nông sản, thủy sản trong nước (chịu thuế VAT) và nhập khẩu (không chịu thuế khi nhập vào Việt Nam). Đối với thức ăn chăn nuôi – thuộc đối tượng không chịu thuế – doanh nghiệp không được khấu trừ hoặc hoàn thuế đầu vào, dẫn đến tăng chi phí sản xuất, tăng giá bán, ảnh hưởng đến người chăn nuôi và giảm khả năng cạnh tranh với sản phẩm nhập khẩu.
Tờ trình cũng nhấn mạnh rủi ro trong hoàn thuế: Do yêu cầu người bán phải kê khai, nộp thuế trước khi người mua được hoàn, doanh nghiệp xuất khẩu thường bị chậm trễ, thiếu công cụ kiểm tra tuân thủ của người bán, gây khó khăn và rủi ro.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng (Ảnh: Xây dựng chính sách, pháp luật)
Các đề xuất sửa đổi chính
Dự luật gồm 2 điều, tập trung sửa đổi khoản 1 Điều 5 Luật Thuế VAT hiện hành về đối tượng không chịu thuế. Chính phủ đề xuất bổ sung các sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường (của tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra và ở khâu nhập khẩu) vào danh sách không chịu thuế.
Đồng thời, doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã mua các sản phẩm này để bán cho đơn vị khác không phải tính thuế VAT, theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Thuế VAT đầu vào của hàng hóa, dịch vụ không phải tính thuế sẽ được khấu trừ toàn bộ.
Chính phủ đánh giá đề xuất này không ảnh hưởng đến thu ngân sách nhà nước, mà còn giảm thủ tục kê khai, nộp và khấu trừ thuế. Nó vẫn đảm bảo nguyên tắc thuế VAT: Đầu vào cho sản xuất kinh doanh hàng chịu thuế được khấu trừ toàn bộ, và sản phẩm bán cho người tiêu dùng cuối cùng vẫn chịu thuế 5%.
Lợi ích khác bao gồm hỗ trợ xuất khẩu nông lâm thủy hải sản (doanh nghiệp không phải ứng trước thuế rồi hoàn), đơn giản hóa thủ tục, giảm lãng phí thời gian – chi phí, và hạn chế gian lận hóa đơn hoàn thuế.
Ngoài ra, Chính phủ đề xuất lược bỏ quy định áp dụng thuế suất VAT cho sản phẩm cây trồng, chăn nuôi… dùng làm thức ăn chăn nuôi hoặc dược liệu. Điều này nhằm đồng bộ với pháp luật về thức ăn chăn nuôi, tháo gỡ khó khăn cho nông nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh thiên tai, mưa lũ kéo dài ảnh hưởng nặng nề đến ngành.
Ý nghĩa và triển vọng
Việc sửa đổi Luật Thuế VAT lần này được kỳ vọng sẽ tạo sự công bằng, tăng cạnh tranh cho doanh nghiệp trong nước, đồng thời hỗ trợ phục hồi kinh tế sau thiên tai. Quốc hội dự kiến thảo luận và thông qua dự luật trong kỳ họp đang diễn ra, góp phần hoàn thiện hệ thống thuế pháp, thúc đẩy phát triển bền vững cho các ngành nông nghiệp – xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.
CÔNG TY LUẬT HỢP DANH NIỀM TIN VIỆT
- Trụ sở: Số 31 Xuân Quỳnh, P. Yên Hòa, TP. Hà Nội
- Chi nhánh: Số 10 Tố Hữu, Hoàn Lão, Quảng Trị
- Điện thoại: 0913.419.886
- Email: info@vietrustlaw.com.vn
- Website: https://luatniemtinviet.vn/ & https://vietrustlaw.com.vn
