XÓA BỎ THUẾ KHOÁN TỪ NGÀY 01/6/2025 – HIỆN ĐẠI HÓA QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH
Để tháo gỡ nút thắt về tiếp cận vốn, tăng năng lực tài chính cho kinh tế tư nhân, từ ngày 01/6/2025, hộ kinh doanh có doanh thu từ 01 tỷ/năm thuộc các nhóm ngành nghề như: ăn uống, nhà hàng, khách sạn, bán lẻ, vui chơi giải trí,… sẽ phải dùng hóa đơn điện tử qua máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế thay vì nộp thuế khoán như trước đây.
Chính sách mới về hóa đơn, chứng từ này đã được quy định cụ thể tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP của Chính phủ ngày 20/3/2025 như sau: “Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định tại khoản 1 Điều 51 có mức doanh thu hằng năm từ 01 tỷ đồng trở lên, khoản 2 Điều 90, khoản 3 Điều 91 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và doanh nghiệp có hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, trong đó có bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng (trung tâm thương mại; siêu thị; bán lẻ (trừ ô tô, mô tô, xe máy và xe có động cơ khác); ăn uống; nhà hàng; khách sạn; dịch vụ vận tải hành khách, dịch vụ hỗ trợ trực tiếp cho vận tải đường bộ, dịch vụ nghệ thuật, vui chơi, giải trí, hoạt động chiếu phim, dịch vụ phục vụ cá nhân khác theo quy định về Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam) sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế”.
- Thuế khoán là gì?
Hiện tại, chưa có văn bản nào định nghĩa thuế khoán là gì, nhưng dựa theo Khoản 7, Khoản 9 Điều 3 Thông tư 40/2021/TT-BTC hướng dẫn thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có quy định:
- “Phương pháp khoán” là phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu khoán do cơ quan thuế xác định để tính mức thuế khoán theo quy định tại Điều 51 Luật Quản lý thuế.
- “ Mức thuế khoán” là tiền thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước phải nộp của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán do cơ quan thuế xác định tại Điều 51 Luật Quản lý thuế.
Như vậy, có thể hiểu, “thuế khoán” là một hình thức thuế ấn định trước một mức thuế cố định mà người nộp thuế phải nộp, không phụ thuộc trực tiếp vào mức doanh thu, thu nhập thực tế hay lợi nhuận phát sinh.
- Tại sao cần xóa bỏ thuế khoán?
Việc xóa bỏ thuế khoán có ý nghĩa then chốt trong việc cải cách quản lý thuế và thúc đẩy sự phát triển của kinh tế tư nhân. Bởi lẽ:
- Thuế khoán là một hình thức lạc hậu: Thuế khoán áp dụng một mức thuế nhất định đối với hộ kinh doanh hoặc cá nhân, thường không dựa trên thu nhập thực tế. Điều này không phản ánh chính xác khả năng đóng góp của người nộp thuế, vì mức thu nhập thực tế giữa các hộ kinh doanh hoặc cá nhân là hoàn toàn khác nhau.
- thuế khoán không khuyến khích hộ kinh doanh phát triển minh bạch. Hộ kinh doanh có thể né tránh kê khai doanh thu thực tế, ngại mở rộng kinh doanh chính thức. Việt Nam hiện có trên 5,2 triệu hộ kinh doanh, tạo ra 8-9 triệu việc làm, tương đương với khối công ty tư nhân, tuy nhiên trên thực tế, chỉ khoảng 100.000 hộ kinh doanh áp dụng dạng kê khai thuế, nhiều hộ kinh doanh quen với nộp thuế khoán nên chưa chú trọng ghi chép sổ sách, minh bạch doanh thu. Điều này được xem là một trong những nguyên nhân cản trở sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân chính thức.
Theo lãnh đạo Cục thuế, số thu từ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh năm 2024 đạt hơn 25.950 tỷ đồng, bằng 120% năm 2023. Tuy nhiên, kết quả vẫn chưa đạt yêu cầu cần đặt ra. Các hộ kinh doanh chịu mức thuế khoán hiện nay nhìn chung khá thấp, hầu như thấp hơn mức thu thuế thực thế đáng ra phải nộp nếu kê khai đầy đủ. Đây có thể được xem là mảnh đất dễ xảy ra tiêu cực, tham nhũng, bắt tay để phân chia quyền lợi.
- Xóa bỏ thuế khoán giúp hiện đại hóa quản lý thuế
Khi chuyển từ thuế khoán sang tự kê khai và nộp thuế theo doanh thu thực tế, cơ quan thuế có thể nắm bắt chính xác hơn năng lực kinh doanh của từng hộ, đồng thời bảo đảm nguyên tắc “tự khai, tự nộp, tự chịu trách nhiệm”. Sự thay đổi này giúp nâng cao tính minh bạch và công bằng trong thu thuế, thúc đẩy tinh trách nhiệm của người nộp thuế, giúp họ thấy nghĩa vụ thuế là phần đóng góp cho cộng đồng, đất nước.
Chính sách mới này còn góp phần hiện đại hóa và nâng cao hiệu quả quản lý thuế. Đặc biệt, nó phù hợp với xu thế chuyển đổi số đang lan rộng trong toàn hệ thống. Nhờ ứng dụng công nghệ và phần mềm kê khai điện tử, cơ quan thuế có thể hỗ trợ người nộp thuế dễ dàng hơn, từ đó giảm gian lận và thất thu. Môi trường kinh doanh cũng trở nên cạnh tranh lành mạnh khi mọi hộ kinh doanh đều phải tuân thủ một chuẩn mực rõ ràng như nhau.
Sau khi chuyển đổi, môi trường kinh doanh cho hộ cá thể sẽ trở nên minh bạch, đồng bộ, tạo điều kiện để phát triển bền vững, không chỉ giúp thu ngân sách đúng đủ mà còn là bàn đạp giúp khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh hơn, đóng vai trò chủ lực trong nền kinh tế quốc dân. Việc này cũng là động lực thúc đẩy hộ kinh doanh chuyển thành doanh nghiệp.
Trước đây, do thói quen nộp thuế khoán, nhiều hộ không duy trì sổ sách kế toán hay chứng từ hợp lệ. Nay khi bắt buộc thực hiện theo phương pháp kê khai, họ sẽ dần quen với quản trị tài chính bài bản – tiền đề quan trọng để phát triển thành DN nhỏ và siêu nhỏ, từ đó tiếp cận được các chính sách hỗ trợ kinh doanh.
Việc xóa bỏ thuế khoán là một bước đi đột phá trong giải pháp thúc đẩy kinh tế tư nhân, giúp giảm tình trạng thất thu thuế, thúc đẩy các hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp tư nhân tuân thủ quy trình quản lý như doanh nghiệp thực thụ, góp phần tạo ra một môi trường cạnh tranh công bằng hơn.
CÔNG TY LUẬT HỢP DANH NIỀM TIN VIỆT
- Trụ sở: Số 31 Xuân Quỳnh, P. Trung Hòa, Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội
- Chi nhánh: Số 10 Tố Hữu, Hoàn Lão, Quảng Bình
- Điện thoại: 0913.419.886
- Email: info@vietrustlaw.com.vn
- Website: https://luatniemtinviet.vn/ & https://vietrustlaw.com.vn
