Dùng dao gây án có thể bị xử như dùng súng: Quy định mới và cảnh báo pháp lý

DÙNG DAO GÂY ÁN CÓ THỂ BỊ XỬ NHƯ DÙNG SÚNG: QUY ĐỊNH MỚI VÀ CẢNH BÁO PHÁP LÝ

Từ năm 2025, sử dụng dao có tính sát thương cao để gây án có thể bị pháp luật xác định là sử dụng vũ khí quân dụng, dẫn đến mức xử phạt hình sự nghiêm khắc hơn đáng kể. Đây là một trong những điểm mới quan trọng của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ số 42/2024/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2025) và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Dao có tính sát thương cao là gì?

Theo Thông tư số 75/2024/TT-BCA của Bộ Công an, danh mục “dao có tính sát thương cao” bao gồm các loại: dao sắc, dao nhọn (lưỡi dao dài từ 12cm trở lên, rộng từ 2cm trở lên), dao sắc không nhọn (dài từ 20cm trở lên), cùng một số hung khí thô sơ khác như kiếm, giáo, mác, thương, lưỡi lê, mã tấu…

Những loại dao này khi được sử dụng với mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật sẽ bị coi là vũ khí quân dụng. Ngược lại, nếu chỉ dùng cho mục đích sinh hoạt, lao động, sản xuất thông thường thì không bị quy định là vũ khí.

Thay đổi lớn trong trách nhiệm hình sự

Trước đây, hành vi dùng dao gây án chủ yếu bị truy cứu theo các tội danh như “Giết người” (Điều 123 Bộ luật Hình sự) hoặc “Cố ý gây thương tích” (Điều 134). Từ năm 2025, người vi phạm còn có thể bị truy cứu thêm tội “Chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép vũ khí quân dụng” theo Điều 304 Bộ luật Hình sự.

Việc áp dụng đồng thời nhiều tội danh khiến tổng hợp hình phạt tăng đáng kể, thậm chí dẫn đến mức án tù chung thân hoặc cao hơn.

Một ví dụ điển hình đã được TAND TP. Hà Nội xét xử vào cuối năm 2025: Bị cáo Âu Hải Hưng sử dụng dao (loại dùng trong sinh hoạt, chặt xương) để đâm nạn nhân tử vong. Tòa tuyên phạt bị cáo tù chung thân về tội “Giết người” và thêm 6 năm tù về tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”, tổng hợp hình phạt là tù chung thân. Dù hung khí chỉ là con dao thông thường, nhưng do mục đích sử dụng trái pháp luật nên bị xác định là vũ khí quân dụng.

Không chỉ trong trường hợp gây chết người, ngay cả khi hành vi tấn công chưa gây hậu quả nghiêm trọng nhưng có dấu hiệu nhắm vào vùng trọng yếu hoặc sử dụng hung khí nguy hiểm, cơ quan tố tụng vẫn có thể xem xét dấu hiệu của tội “Giết người”. Một số trường hợp, dù bị hại không yêu cầu xử lý về gây thương tích, người vi phạm vẫn bị truy cứu riêng về tội sử dụng trái phép vũ khí quân dụng.

Quản lý vũ khí thô sơ và dao có tính sát thương cao

Luật cũng phân biệt rõ:

Dao có tính sát thương cao sử dụng với mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe → vũ khí quân dụng → xử lý hình sự theo Điều 304 Bộ luật Hình sự.
Dao có tính sát thương cao sử dụng để phạm tội, gây rối trật tự công cộng hoặc chống đối người thi hành công vụ → vũ khí thô sơ → xử lý hình sự hoặc hành chính tùy theo mức độ (theo Nghị định số 282/2025/NĐ-CP).

Ngoài ra, súng bắn đạn ghém, súng nén khí, nén hơi và đạn tương ứng cũng được bổ sung vào danh mục vũ khí quân dụng. Mọi hành vi chế tạo, tàng trữ, mua bán, vận chuyển, sử dụng trái phép đều bị xử lý nghiêm theo Điều 304 Bộ luật Hình sự.

Kết quả thực thi và khuyến cáo từ Bộ Công an

Sau hơn một năm triển khai Luật, Bộ Công an cho biết đã vận động nhân dân giao nộp lượng lớn vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, trong đó có hàng chục nghìn khẩu súng các loại, đạn dược, lựu đạn và hơn 52.000 vũ khí thô sơ.

Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận người dân chưa nắm rõ quy định mới, dẫn đến tình trạng tàng trữ, mang theo dao “phòng thân” hoặc giải quyết mâu thuẫn, tiềm ẩn nguy cơ cao gây bạo lực và hậu quả pháp lý nặng nề.

Bộ Công an khuyến cáo: Công dân cần nâng cao nhận thức, tuyệt đối không tàng trữ, mang theo hoặc sử dụng dao có tính sát thương cao với mục đích trái pháp luật. Các tổ chức, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, vận chuyển dao phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về an toàn; vi phạm có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Khi phát hiện vi phạm, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an gần nhất hoặc phản ánh qua ứng dụng VNeID.

Quy định mới không chỉ siết chặt quản lý hung khí mà còn thể hiện quyết tâm của cơ quan chức năng trong việc phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm sử dụng vũ khí, dao sắc nhọn, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự xã hội trong tình hình mới.

CÔNG TY LUẬT HỢP DANH NIỀM TIN VIỆT